Στις 1 Δεκεμβρίου, 2025, η Δρ Ρίτσα Παναγιώτου (Ερευνήτρια Α, ΚΕΠΕ) συμμετείχε σε Ημερίδα στο Robert Schuman Centre (European University Institute, Φλωρεντία) με θέμα “The Transatlantic Transfer in wider Europe: Democracy in Crisis”. Στην Ημερίδα συμμετείχαν εκπρόσωποι διάφορων Ευρωπαϊκών πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων, και η συζήτηση εστίασε στην κρίσιμη ερώτηση: κατά πόσο η οπισθοδρόμηση των δημοκρατικών διαδικασιών στα Δυτικά Βαλκάνια – και στην Ευρώπη γενικότερα – οφείλεται σε εξωτερικούς γεωπολιτικούς / γεωοικονομικούς παράγοντες? Η συζήτηση επικεντρώθηκε στον αντίκτυπο της δραματικής διάβρωσης της δημοκρατίας στις ΗΠΑ που είναι σε εξέλιξη τον τελευταίο χρόνο, όχι μόνο σε ότι αφορά τις επίσημες – θεσμικές και πολιτικές – επιπτώσεις της οπισθοδρόμησης των ΗΠΑ, αλλά και τις διατλαντικές διασυνδέσεις μεταξύ της θρησκευτικής δεξιάς και άλλων δεξιών ομάδων, οι οποίες διευκολύνουν τη μεταφορά χρημάτων και πολιτικών πρωτοβουλιών από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Ευρώπη. Η Ημερίδα είχε οργανωθεί σε τέσσερις ομάδες συζήτησης, για να αξιολογηθεί διεξοδικά η επίδραση αυτών των αντιδημοκρατικών τάσεων. Οι δύο πρώτες ομάδες ανέλυσαν διεξοδικά τις επιπτώσεις των ξένων αντιδημοκρατικών επιρροών και στις έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων. Η τρίτη ομάδα προσέφερε μια συγκριτική προοπτική από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, ενώ η τέταρτη ομάδα εξέτασε – από μια ακόμη ευρύτερη Ευρωπαϊκή προοπτική – την αλληλεπίδραση μεταξύ της δημοκρατίας και της διατλαντικής μεταφοράς αυταρχικής ρητορικής και πρακτικών.

Οι παρατηρήσεις της Δρ. Παναγιώτου επικεντρώθηκαν ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο η συνεχιζόμενη διάβρωση της δημοκρατίας στις Ηνωμένες Πολιτείες (η οποία είναι εμφανής σε πολλά επίπεδα) επηρεάζει την Ευρώπη. Οι αρνητικές επιπτώσεις στην Ευρώπη είναι εμφανείς πρωτίστως στην αναταραχή και αβεβαιότητα που έχουν προκληθεί σε διάφορα πρακτικά επίπεδα: ασφάλεια (μέλλον του ΝΑΤΟ, υποστήριξη στην Ουκρανία), οικονομία (δασμοί) και πολιτική (η συνεχής απαξίωση της κυβέρνησης των ΗΠΑ προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο θαυμασμός του Προέδρου για τους αυταρχικούς ηγέτες παγκοσμίως) και πολλά άλλα. Επιπλέον, αυτή η αναταραχή έχει επιδεινώσει τις προκλήσεις της ίδιας της Ευρώπης σε ό,τι αφορά την οπισθοδρόμηση της δημοκρατίας και την άνοδο της ακροδεξιάς στην ήπειρο. Το γεγονός ότι η Προεδρία Τραμπ υπονομεύει το λόγο ύπαρξης της ΕΕ και υποστηρίζει ανοιχτά πια τα ακροδεξιά πολιτικά κόμματα στην Ευρώπη (κόμματα που είναι σε μεγάλο βαθμό ευρωσκεπτικιστικά, υποστηρίζονται από τη Ρωσία, είναι κατά της διεύρυνσης της ΕΕ και αρνούνται την κλιματική αλλαγή) μπορεί τελικά να θεωρηθεί ως υπαρξιακή απειλή για την Ευρώπη.