Αρ. 96. GROWTH EMPIRICS: EVIDENCE FROM GREEK REGIONS

Κατηγορία ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

N. Benos, S. Karagiannis. 2007. (Mε ελληνική περίληψη.)

 

Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να εκτιμηθούν οι συνιστώσες της οικονομικής μεγέθυνσης των Ελληνικών περιφερειών και να αναλυθεί η επίδραση τούς στην άσκηση οικονομικής πολιτικής σε εθνικό επίπεδο. Ο παραπάνω σκοπός επιτυγχάνεται με δύο τρόπους. Αρχικά, παρατίθεται για πρώτη φορά το σύνολο των εκτιμήσεων που σχετίζονται με την έννοια της οικονομικής μεγέθυνσης, βασισμένες σε δεδομένα επενδύσεων και απασχόλησης 16 διαφορετικών οικονομικών κλάδων, τα οποία προέρχονται από περιφερειακούς λογαριασμούς. Με αυτόν τον τρόπο λαμβάνουμε υπόψιν την ετερογένεια των συνιστωσών της οικονομικής μεγέθυνσης μεταξύ περιφερειών και κλάδων οικονομικής δραστηριότητας. Δεύτερον, ως προς την οικονομετρική μεθοδολογία, χρησιμοποιείται η τεχνική των διαστρωματικών χρονολογικών σειρών (panel data) με βάση τους εκτιμητές επίδρασης (Random & Fixed Effect) αλλά και με τον εμπλουτισμένο εκτιμητή GMM (Arellano-Bond, 1991) που λαμβάνει υπόψη του την ενδογένεια και την μη παρατηρήσιμη ετερογένεια (endogeneity & unobserved heterogeneity).


Η εργασία περιλαμβάνει τις παρακάτω ενότητες. Πρώτων, μια περιγραφή της περιφερειακής οικονομικής πολιτικής στην Ελλάδα. Δεύτερον, το οικονομετρικό πλαίσιο και τη μεθοδολογία. Τρίτον, τα αποτελέσματα των εκτιμήσεων και τέλος, τα συμπεράσματα της εργασίας και σειρά προτάσεων πολιτικής.


Ως προ την οικονομετρική μεθοδολογία της εργασίας, εκτιμάται η επίδραση της απασχόλησης και των επενδύσεων 16 διαφορετικών οικονομικών κλάδων στο κατακεφαλήν ΑΕΠ, με τη χρήση της συνάρτηση παραγωγής τύπου Cobb-Douglas. Παράλληλα, επιχειρείται η διερεύνηση της ύπαρξης (ή μη) οικονομικού δυϊσμού με βάση τη γεωγραφική τοποθεσία των περιφερειών (βορράς-νότος, ανατολή-δύση, νησιωτική-ηπειρωτική χώρα). Επίσης, μέσα από τον διαχωρισμό των περιφερειών σε υψηλού και χαμηλού εισοδήματος εξετάζεται η ύπαρξη διαφορετικών περιφερειακών ομάδων.


Το εμπειρικό μέρος της εργασίας περιλαμβάνει την εκτίμηση τριών διαφορετικών μοντέλων. Αρχικά παρατίθενται οι εκτιμήσεις του μοντέλου στο οποίο η οικονομία περιλαμβάνει τρείς βασικούς τομείς: τον πρωτογενή, το δευτερογενή και τις υπηρεσίες. Στη συνέχεια εκτιμάται ένα εμπλουτισμένο μοντέλο που περιλαμβάνει εφτά οικονομικούς κλάδους (γεωργία & αλιεία, δευτερογενή, μεταποίηση, κατασκευές, εμπόριο & ξενοδοχεία, χρηματοπιστωτική διαμεσολάβηση και άλλες υπηρεσίες συμπεριλαμβανομένης και της γενικής κυβέρνησης). Τέλος, το πλήρες μοντέλο περιλαμβάνει εκτιμήσεις από 16 κλάδους οικονομικής δραστηριότητας.


Αναφορικά με το πλήρες μοντέλο οικονομικής δραστηριότητας, τα αποτελέσματα των εκτιμήσεων εμφανίζουν μια σειρά σημαντικών σχέσεων. Έτσι, παρατηρείται ότι οι επενδύσεις αλλά και η απασχόληση στο κλάδο των κατασκευών παρουσιάζουν μια αρνητική σχέση με την οικονομική μεγέθυνση. Αρνητική επίσης σχέση παρουσιάζουν οι επενδύσεις και η απασχόληση στους κλάδους της εκπαίδευσης και της υγείας. Παράλληλα με τα παραπάνω, παρατηρείται μια αρνητική σχέση μεταξύ των επενδύσεων στην αλιεία και το κατακεφαλήν ΑΕΠ. Μια ακόμη σημαντική εκτίμηση είναι η θετική σχέση των επενδύσεων στο κλάδο των ορυχείων & λατομείων με το περιφερειακό ΑΕΠ, η οποία ερμηνεύει μερικώς την θετική επίδραση του κατασκευαστικού τομέα στην οικονομία.


Πρόσθετα, παρατηρείται μια θετική σχέση ανάμεσα στην περιφερειακή οικονομική μεγέθυνση και τις επενδύσεις στον κλάδο της μεταποίησης και των ξενοδοχείων & εστιατορίων. Αντίθετα αρνητική επίπτωση στο περιφερειακό ΑΕΠ έχουν οι επενδύσεις του κλάδου των μεταφορών & επικοινωνιών. Χαρακτηριστική είναι επίσης η θετική σχέση του δείκτη περιφερειακής ειδίκευσης στις επενδύσεις (Balassa-Hoover Index) με το κατακεφαλήν ΑΕΠ. Τέλος, δεν παρατηρείται η ύπαρξη οικονομικού δυϊσμού με βάση την γεωγραφική τοποθεσία των περιφερειών, ενώ οι περιφέρεις που ανήκουν στην ομάδα χαμηλού εισοδήματος απολαμβάνουν συνολικά υψηλότερο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης.


Συνολικά, η εργασία συμπεραίνει την ύπαρξη ανομοιοτήτων στην κατανομή του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου στις ελληνικές περιφέρειες. Σύμφωνα με τα εμπειρικά αποτελέσματα η παραπάνω ανισοκατανομή έχει άμεσο αντίκτυπο στην οικονομική μεγέθυνση.

 

(pdf)