Αρ. 86. ΔΙΑΝΟΜΗ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ: ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, 1960-2017
Αιμ. Γ. Μαρσέλλου 2025. | ISBN: 978-960-341-147-5 (Έντυπο) ISBN: 978-960-341-146-8 (Ηλεκτρονικό)
Η παρούσα μελέτη αποτελεί μια εμπειρική διερεύνηση της σχέσης μεταξύ λειτουργικής διανομής εισοδήματος και μεγέθυνσης της συνολικής ζήτησης στην ελληνική οικονομία. Αφορμή για τη μελέτη αποτέλεσε η παρατεταμένη ύφεση που ακολούθησε τη δημοσιονομική κρίση του 2010 και τις πολιτικές δημοσιονομικής προσαρμογής που εφαρμόστηκαν στη συνέχεια, αναδεικνύοντας την ανάγκη επαναξιολόγησης της εν λόγω σχέσης και τη σημασία της για τη χάραξη οικονομικής πολιτικής στη χώρα.
Η ανάλυση εστιάζει στο κατά πόσο η ελληνική οικονομία λειτουργεί υπό ένα καθεστώς ζήτησης καθοδηγούμενο από τους μισθούς (wage-led) ή από τα κέρδη (profit-led). Εφαρμόζοντας ένα μακρο-οικονομετρικό υπόδειγμα ζήτησης και χρησιμοποιώντας μεθόδους οικονομετρικής ανάλυσης χρονολογικών σειρών για την περίοδο 1960–2017, η μελέτη εκτιμά τις επιδράσεις των μεταβολών στη διανομή εισοδήματος στις βασικές συνιστώσες της ζήτησης – κατανάλωση, επενδύσεις και καθαρές εξαγωγές – και, κατ’ επέκταση, στο ΑΕΠ. Η ανάλυση περιλαμβάνει επίσης ελέγχους ανθεκτικότητας μέσω διακριτών χρονικών υποπεριόδων.
Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η ελληνική οικονομία εντάσσεται σε καθεστώς ζήτησης καθοδηγούμενης από τους μισθούς: η αύξηση του μεριδίου των μισθών ενισχύει τη συνολική ζήτηση, κυρίως μέσω της κατανάλωσης, υπερκαλύπτοντας τις ενδεχόμενες αρνητικές επιδράσεις στις επενδύσεις και τις καθαρές εξαγωγές. Συνεπώς, πολιτικές που στοχεύουν στην ενίσχυση του μεριδίου των μισθών, την αναβάθμιση του Κράτους Πρόνοιας, τη βελτίωση των θεσμών της αγοράς εργασίας και την αύξηση του κατώτατου μισθού μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες εξόδου από την οικονομική στασιμότητα.
Η μελέτη καταλήγει ότι η κατανόηση του ρόλου της διανομής εισοδήματος είναι κρίσιμη για τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου παραγωγικού υποδείγματος, ικανού να ανταποκριθεί στις προκλήσεις μιας ανταγωνιστικής και ανθεκτικής οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να αποτελέσει μια σημαντική ευκαιρία για τον στρατηγικό αναπροσανατολισμό της ελληνικής οικονομίας προς ένα περισσότερο παραγωγικό και ισορροπημένο πρότυπο ανάπτυξης.